Öğrenci sporcularda mükemmeliyetçilik ve uyku kalitesi arasındaki ilişkide gelişmeleri kaçırma korkusunun aracı rolü

The mediating role of fear of missing out in the relationship between perfectionism and sleep quality in student-athletes

Abstract

Amaç: Bu araştırmanın amacı, öğrenci sporcularda mükemmeliyetçilik ile uyku kalitesi arasındaki ilişkide gelişmeleri kaçırma korkusunun aracı rolünü ve bu süreçte sosyal medya kullanım süresi gibi çevresel faktörlerin etkisini incelemektir.

Yöntem: Nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modelinin kullanıldığı araştırmaya, 2025-2026 eğitim-öğretim yılında Türkiye’deki Spor Bilimleri Fakültelerinde öğrenim gören 239 (112 erkek, 127 kadın) öğrenci-sporcu katılmıştır. Verilerin toplanmasında Kişisel Bilgi Formu, Frost Çok Boyutlu Mükemmeliyetçilik Ölçeği, Cumhuriyet Öznel Uyku Kalitesi Ölçeği ve Sosyal Ortamlarda Gelişmeleri Kaçırma Korkusu Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizi SPSS 25.0 paket programı ve PROCESS Macro eklentisi ile gerçekleştirilmiştir. Analiz öncesinde veri setinin normal dağılıma uygunluğu çarpıklık (skewness) ve basıklık (kurtosis) katsayıları incelenerek test edilmiş; değerlerin normal dağılım sınırları içerisinde olduğu görülerek parametrik testlerin kullanılmasına karar verilmiştir. Bu doğrultuda, bağımsız değişkenlere göre gruplar arası farkların incelenmesinde Bağımsız Örneklemler t-Testi; değişkenler arasındaki ilişkilerin yönü ve düzeyinin belirlenmesinde ise Pearson Korelasyon Analizi kullanılmıştır. Mükemmeliyetçilik ile uyku kalitesi arasındaki ilişkide gelişmeleri kaçırma korkusunun aracı rolünün test edilmesinde ise Hayes’in PROCESS Macro (Model 4) eklentisinden ve dolaylı etkilerin anlamlılığını incelemek için Bootstrapping tekniğinden (%95 güven aralığı) yararlanılmıştır.

Bulgular: Araştırma sonucunda, cinsiyete göre erkek sporcuların ailesel beklenti ve eleştiri boyutlarında daha yüksek puan aldığı, kadın sporcuların ise uyku kalitesinin erkeklere göre anlamlı düzeyde daha düşük olduğu saptanmıştır. Sporculuk statüsüne göre milli sporcuların uyku kalitesinin milli olmayanlara göre daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Korelasyon analizlerinde mükemmeliyetçilik arttıkça uyku kalitesinin düştüğü ve gelişmeleri kaçırma korkusu düzeyinin arttığı görülmüştür. Ancak kurulan aracılık modelinde, gelişmeleri kaçırma korkusunun mükemmeliyetçilik ile uyku kalitesi arasında anlamlı bir aracı rol üstlenmediği tespit edilmiştir. Modele dahil edilen kontrol değişkenlerinden yalnızca günlük sosyal medya kullanım süresinin uyku kalitesi üzerinde anlamlı ve güçlü bir yordayıcı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Extended English Abstract is provided at the end of the article.

Abstract

Aim: The aim of this study is to investigate the mediating role of the fear of missing out (FoMO) in the relationship between perfectionism and sleep quality in student-athletes, and the effect of environmental factors such as social media usage time in this process.

Method: The study utilized the relational survey model, a quantitative research method. The participants consisted of 239 student-athletes (112 male, 127 female) studying at Faculties of Sports Sciences in Turkey during the 2025-2026 academic year. Data collection involved a Personal Information Form, the Frost Multidimensional Perfectionism Scale, the Cumhuriyet Subjective Sleep Quality Scale, and the Fear of Missing Out in Social Environments Scale. Data analysis was performed using the SPSS 25.0 software package and the PROCESS Macro extension. Prior to analysis, the conformity of the dataset to normal distribution was tested by examining skewness and kurtosis coefficients; observing that the values were within normal distribution limits, it was decided to use parametric tests. Accordingly, the Independent Samples t-Test was used to examine differences between groups based on independent variables, and the Pearson Correlation Analysis was used to determine the direction and level of relationships between variables. Hayes' PROCESS Macro (Model 4) extension and the Bootstrapping technique (95% confidence interval) were utilized to test the mediating role of FoMO in the relationship between perfectionism and sleep quality and to examine the significance of indirect effects.

Findings: The results indicated that male athletes scored significantly higher in parental expectations and parental criticism dimensions compared to females, while female athletes had significantly lower sleep quality than males. According to athletic status, national athletes were found to have higher sleep quality than non-national athletes. Correlation analyses revealed that as perfectionism increased, sleep quality decreased and FoMO levels increased. However, in the established mediation model, it was determined that the fear of missing out did not assume a significant mediating role between perfectionism and sleep quality. Among the control variables included in the model, only daily social media usage time was found to be a significant and strong predictor of sleep quality.

Conclusions: In conclusion, perfectionism negatively affects sleep quality in student-athletes; however, this effect occurs not through FoMO, but directly through personality traits and behavioral factors such as social media usage time.

Sonuçlar: Sonuç olarak öğrenci sporcularda mükemmeliyetçilik uyku kalitesini olumsuz etkilemektedir; ancak bu etki gelişmeleri kaçırma korkusu üzerinden değil, doğrudan kişilik özellikleri ve sosyal medya kullanım süresi gibi davranışsal faktörler üzerinden gerçekleşmektedir.