Anatolia tattoo art; Tunceli example<p>Anadolu dövme sanatı; Tunceli ili örneği

Authors

Keywords:

Tattoo, Anatolia Tattoo Art, Tunceli, Culture, Sociology, Dövme, Anadolu Dövme Sanatı, Kültür, Sosyoloji

Abstract

In this article, Anatolia tattoo tradition and art are examinated of Tunceli culture. Tattoo is accepted the first father of writing is defined to aim of decoration or giving message and to paint specific cultural figures to the body and lower part of skin surface. Tattoo is one of subject of social sciences especially sociology and antropology, tattoo is dating back to old periods of history, and it is seen in all societies as a cultural object. The tattoo is also a colorful elemen of Anatolian civilization. As a sociological context of tattoo is used to show an occupation group as a ‘mark’, social statute or tribe and tariqat of a person’s society. However, there is a belief such as Anatolian tattoo motifs protect to people from illness and the evi leye and these motifs bring beauty and bravery.

Anatolia tattoo art is a general expression of composition of different local specifics. Tunceli region is the most specific city in Turkey with its geographical density of ‘Alevi’ and ‘Kurd’ identities. More than 90% population in Tunceli, societies are formed from tribes and these tribes are different from general society. According to this information, the aim of this research is to describe Tunceli tattoo art, which is estimated specific, and to determine its similarities and differences from Anatolia tattoo art. At the same time, this information are quality to assist in Anatolia tattoo art literature.

Datas in Article are gotten after face-to-face interviews, which are prepared by researches via their developed standart question form, and 15 people (who had tattooes on their body) in 2010 in Tunceli. Tunceli tatoo art sample pictures are presented in Article’s addition part (with approval of source people).

The general result from the research is: (1) Tunceli tattoos are not Picture; they are ideogram form of Picture. (2) Tunceli tattoo technique is not more different from East and South-East Anatolia regions. (3) Ethnic or religious figures are not dominant in Tunceli tattoos. (4) Tribe’s figurs also are not dominant in Tunceli tattoos. (5) According to this, Tunceli tattoos can be evaluated a kind of figur in Anatolia tattoo tradition. (6) In Sociological, interest of traditional tattoo art is decreased in Tunceli and ‘tattoo desgins’ concerning Western Culture become widespread.

According to this reason, the suggest of researchers is Tunceli and Anatolia tattoo art should become brand value via scientific researches and add to global relation networks.

 

Özet

Makalede Tunceli kültürüne ait Anadolu dövme geleneği ve sanatı incelenmiştir. Yazının ilk atası kabul edilen dövme, süsleme veya mesaj verme amacıyla, belirli kültürel figürlerin, bedene; derinin alt yüzeyine nakşedilmesidir. Dövme, tarihin eski dönemlerine dayanan ve tüm toplumlarda görülen kültürel objedir. Dövme Anadolu medeniyetinin de renkli bir unsuru olagelmiştir. Dövme “damga” olarak kimi zaman bir meslek grubunu, sosyal statüyü veya aşiret ve tarikat gibi kişinin bağlı bulunduğu topluluğu belirtmek amacıyla kullanılmıştır. Aynı zamanda Anadolu dövme motiflerinin kişiyi hastalıklardan, nazardan koruduğuna; güzellik ve yiğitlik getirdiğine inanılmaktadır.

Anadolu’da dövme sanatı farklı yöresel özgüllüklerinin bileşimi olan genel bir form ortaya çıkarır. Bunlardan Tunceli yöresi, “Alevi” ve “Kürt” kimliklerin coğrafi yoğunluğu bakımından, Türkiye’nin en özgün ili konumundadır. Tunceli’de yaşayan nüfusun büyük çoğunluğu, toplumun genelinden farklılaşan aşiret düzenindeki topluluklardan oluşmaktadır. Buna göre makalede Tunceli dövme sanatını betimlemek ve Anadolu dövme sanatından benzer ve farklı özelliklerini tespit etmek istenmiştir. Burada ortaya konan bilgiler Anadolu dövme sanatı literatürüne katkı yapabilecek niteliktedir.

Makalede sunulan veriler Ağustos 2010 tarihine aittir. Tunceli kent merkezinde kartopu örnekleme tekniğine göre tespit edilen (ve bedeninde dövme bulunan) 15 kişi ile standart soru formu aracıyla yüz yüze görüşülmüştür. Tunceli dövme sanatı örneklerini gösteren fotoğraflar (kaynak kişilerin onayı ile) makalenin ekinde sunulmuştur.

Araştırmanın genel bulgusu şöyle ifade edilebilir: (1) Tunceli dövmeleri resim değil, resmin düşünce yazısına (ideograma) dönüşmüş şekilleridir. (2) Tunceli dövme tekniği Doğu ve Güney Doğu Anadolu Bölgelerinkinden çok farklı değildir. (3) Tunceli dövmelerinde etnik veya dinsel figürler başat değildir. (4) Tunceli dövmelerinde aşiret figürleri de başat değildir. (5) Buna göre, Tunceli dövmeleri, Anadolu dövme geleneği içerisinde motif çeşitlerinden birisi olarak değerlendirebilir. (6) Sosyolojik bilgi olmak üzere, Tunceli’de geleneksel dövme sanatına ilgi azalmıştır ve fakat Batı kültürünün “tattoo designs”leri yaygınlaşmaktadır.

Araştırmada ortaya konan bulguya göre kaybolmaya yüz tutan Tunceli (ve genel olarak Anadolu) dövme sanatının sürdürülebilmesi için bilimsel araştırmalara gereksinim vardır. Dışarıya verdiği göç nedeniyle ekonomik ve sosyal sermayesini hızla kaybeden Tunceli (vb yerleşimler) çeşitli projelerle marka kent haline gelebiler. Tunceli’nin markalaşma sürecinde geleneksel dövme sanatı önemli rol oynayacaktır.

Downloads

Download data is not yet available.

Metrics

Metrics Loading ...

Author Biographies

Mustafa Çağlayandereli, Mersin University

Assist. Prof. Dr., Mersin University, Faculty of Arts and Science, Department of Sociology Mersin

Hediye Göker

Ceramic Artist

References

Arp, R. Edit. (2012). Tattoos; Philosophy for Everyone; I Ink, Therefore I Am. West Sussex, UK: Wiley-Blackwell.

Atkinson, M. (2003). Tattooed; The Sociogenesis of a Body Art. Toronto Buffalo London: University of Toronto Press.

Atlas Dergisi, (Ağustos 2002). “Dövme: Vücudun Tenindeki Nakış”, Sayı 113, s.36–56, İstanbul: Doğan Burda Dergi Yayıncılık.

Brallier, S.A. et al. (2011). “Visible Tattoos and Employment in the Restaurant Service Industry”. International Journal of Business and Social Science. Vol. 2(6): 72-76. Centre for Promoting Ideas, USA.

Bulut, F. (2002). “Dövme (Tattoo Piercing Kadıköy İstanbul)”, Atlas Dergisi, Sayı 113, Ağustos 2002, İstanbul: Doğan Burda Dergi Yayıncılık.

Currie-McGhee, L. (2013a) Tattoos, Body Piercings, and Teens. San Diego, CA: ReferencePoint.

Currie-McGhee, L. (2013b) Tattoos, Body Piercings, and Health. San Diego, CA: ReferencePoint.

Diyarbekirli, N. (1972). Hun Sanatı, İstanbul: Milli Eğitim Basımevi.

Fenske, M. (2007). Tattoos in American Visual Culture. New York: Palgrave Macmillan.

Friedland, L. (2015) Raising Competent Teenagers; In an Age of Porn, Drugs and Tattoos, Summer Hill: Rockpool Book.

Hazar, M., (2007). “Mardin “Kızıltepe-Bozhöyük Yöresinde Beden İşaretleri”, Diyarbakır ve Makalelerle Mardin. Cilt III, s. 347–365, Mardin Valiliği, İstanbul: İmakofset.

Hirschmann, K. (2013). Tattoos, Body Piercings, and Art. San Diego, CA: ReferencePoint.

Jeffreys, S. (2000). “Body Art and Social Status; Cutting, Tattooing and Piercing from a Feminist Perspective”. Feminism & Psychology. Vol. 10(4): 409–429. London, Thousand Oaks and New Delhi: Sage.

Kadıoğlu Çevik, N. (1996). “Anadolu’nun Bazı Yörelerinde Dövme Adeti ve Bu Adetin Çağdaş Yaşamdaki Yeri”. Türk Halk Araştırmaları Sonuçları Sempozyumu Bildirileri. Ankara: Kültür Bakanlığı, HAGEM Yayınları.

Kayser, A. (2010). Vücut dövmelerinin adli bilimler açısından değerlendirilmesi. Yayınlanmamış yüksek lisens tezi, Danş. M.F. Yavuz, İstanbul: İstanbul Üniversitesi Adli Tıp Enstitüsü, Sosyal Bilimler Anablim Dalı.

Mardinlife Dergisi, (Mart-Nisan 2008). “Kalıcı Makyaj: Dak (Dövme)”, s.36–39, Mardin.

National Geographic Dergisi, (Şubat 2015). “Tendeki Desen Dövme”, Sayı 166, s.32–55, İstanbul: Doğuş Dergi Grubu.

Parry, A. (2010). Tattoo; Secrets of a Strange Art. E-Book: www.findatattoo.com

Serdaroğlu, F. (2007). Dövme Sanatı. E-Kitap: www.dovmekitabi.com

Shoham, E. (2015). Prison Tattoos; A Study of Russian Inmates in Israel. London: Springer.

Yazıcıoğlu, Y. & Erdoğan, S. (2004). Spss Uygulamalı Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Detay Yayıncılık.

Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2005). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.

Yücel, Ö.D. (2015). Dövme yaptıran erişkinlerin kişilik özellikleri, kimlik yönelimi özellikleri ve beden algılarının incelenmesi. Yayınlanmamış yüksek lisens tezi, Danş. A. Çevik, Ankara: Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi.

West, T. (2011). “The Taboo of Tattoos: Changes in Body Art during the New Deal and World War II”. Journal of Research Across the Disciplines. Jacksonville University.

Zimmer, C. (2011). Science Ink; Tattoos of the Science Obsessed. New York: Sterling.

Downloads

Published

2016-05-17

How to Cite

Çağlayandereli, M., & Göker, H. (2016). Anatolia tattoo art; Tunceli example&lt;p&gt;Anadolu dövme sanatı; Tunceli ili örneği. Journal of Human Sciences, 13(2), 2545–2562. Retrieved from https://j-humansciences.com/ojs/index.php/IJHS/article/view/3827

Issue

Section

Sociology